Η ΔΙΑΧΕΙΡIΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

greekculturenetΗ Ελληνική Πολιτεία έχει αναλάβει το δύσκολο έργο όχι μόνο να συντηρεί και να αναστηλώνει τα αρχαία μνημεία, αλλά και να τα αξιοποιεί με τρόπο που να αναδεικνύεται ο αρχικός προορισμός και η συμβολική τους αξία. Κάποιες φορές οι αρμόδιοι φορείς δέχονται επικρίσεις για τις επιλογές τους. Το θέμα αυτό δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο την πανεπιστημιακή κοινότητα ή ένα περιορισμένο αριθμό διανοουμένων, είναι ένα θέμα που σχετίζεται με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την εθνική μας ταυτότητα.

 Το 2004 η οργανωτική επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων είχε διατυπώσει την πρόταση να λάβουν χώρα κάποια αγωνίσματα στο στάδιο της Ολυμπίας. Αν εφαρμοζόταν αυτή η πρόταση ο χώρος της Ολυμπίας θα γέμιζε με διαφημίσεις. Μέσω της τηλεόρασης οι εικόνες θα έκαναν το γύρο του κόσμου. Τα κέρδη θα ήταν τεράστια και προφανώς αυτό ήταν το κίνητρο των εμπνευστών της πρότασης. Όμως, το συγκεντρωμένο πλήθος και τα τηλεοπτικά συνεργεία ενδεχομένως θα προκαλούσαν φθορές στα μνημεία. Έτσι, οι αρχαιολόγοι απέρριψαν εξ αρχής την πρόταση, χωρίς να αφήσουν περιθώριο περεταίρω συζητήσεων και διαπραγματεύσεων. Μέσω αυτής της υπόθεσης ετέθη ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που αφορά την πολιτιστική μας κληρονομιά: Οπωσδήποτε, σε όλες τις χώρες τα πολιτιστικά μνημεία χρησιμοποιούνται ως πηγή εσόδων, όμως με ποιό τρόπο πρέπει να γίνεται αυτό ώστε να μην θίγεται η συμβολική υπόσταση τους;

Πέρα από την περίπτωση της Ολυμπίας και των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, συχνά διατυπώνονται ενστάσεις σχετικά με τις φθορές που ενδεχομένως προκαλούνται στα μνημεία, όταν χρησιμοποιούνται για εκδηλώσεις. Οι εργαζόμενοι στο Ηρώδειο διαμαρτύρονται για την τεράστια ποσότητα από τσίχλες που ξεκολλούν κάθε καλοκαίρι από τα μάρμαρα! Συχνά υπάρχουν διαμάχες μεταξύ των συντελεστών των εκδηλώσεων και των αρχαιολόγων με αντικείμενο τα σκηνικά και τους μηχανισμούς που ενδεχομένως αποτελούν απειλή για τα μνημεία.

 Τα τελευταία χρόνια ακούμε να γίνεται θέμα στις ειδήσεις το γιουχάισμα των παραστάσεων στην Επίδαυρο. Έχουμε δει ακόμη και Αμερικάνους πεζοναύτες να παρουσιάζονται επί σκηνής σε αρχαία δράματα. Το ζήτημα που τίθεται σε αυτή την περίπτωση είναι εάν η Ελληνική Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει το αρχαίο θέατρο ως σύμβολο, ως ιδέα ή εάν είναι πιο σημαντική η ελευθερία του λόγου και η ελευθερία της έκφρασης.

Ας πάμε ένα βήμα παρακάτω: Η Ελληνική Πολιτεία οφείλει να προστατεύει την εκτός Ελλάδος πολιτισμική μας κληρονομιά; Όσοι έχουν ταξιδέψει στην Τουρκία γνωρίζουν καλά ότι οι Τούρκοι ξεναγοί παραχαράσσουν την ιστορία. Παρουσιάζουν π.χ. τις αρχαίες ελληνικές επιγραφές ως λατινικές. Σημειωτέον ότι δεν επιτρέπεται να ξεναγηθεί ένα γκρουπ από έναν ξεναγό που δεν έχει άδεια από το Τουρκικό κράτος. Οπότε εδώ «το έγκλημα» είναι οργανωμένο, δεν μπορεί να αρνηθεί το Τουρκικό κράτος τις ευθύνες του.

Η Τουρκία μάλιστα έχει ξεκινήσει την προπαγανδιστική εκστρατεία του «πολιτισμού του Αιγαίου»: Στην πόλη Μούγλα, στις ακτές του Αιγαίου, έγιναν τα αποκαλυπτήρια των αγαλμάτων του Ηροδότου και του Ιπποκράτη. Σύμφωνα με τις επιγραφές στη βάση των αγαλμάτων οι αρχαίοι Έλληνες δεν είναι Έλληνες αλλά «άνθρωποι του Αιγαίου». Έχει η Ελληνική Πολιτεία υποχρέωση να διαμαρτυρηθεί στην Ε.Ο.Κ ή την UNESCO για την προσβολή των μνημείων των αρχαίων Ελλήνων και την παραχάραξη της ιστορίας;

Δεν επιτρέπεται η φωτογράφιση με οποιοδήποτε σύμβολο στα αρχαία μνημεία. Είναι λογικό να απαγορεύεται η φωτογράφιση των οπαδών μιας ομάδας με τη σημαία της ομάδας τους στην Ακρόπολη. Όμως είναι δυνατόν να απαγορεύεται να φωτογραφηθεί ένα παιδί με τη γαλανόλευκη στην Ακρόπολη;

Το www.greececulture.net είναι ένα site για τους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Νέα ενότητα: Σπάρτη

4 σκέψεις σχετικά με το “Η ΔΙΑΧΕΙΡIΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

  1. Όντως πολλά διλλήματα γεννούνται επί του θέματος και δεν είναι πάντα προφανείς και ξεκάθαρες οι επιλογές.
    Πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας τα εξής τα οποία αποτελούν και διεθνή πρακτική και αντίληψη κοινά αποδεκτή.:
    1) Τα μνημεία είναι ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά και ως εκ τούτου όχι εμπόρευμα για να επιφέρει έσοδα! Η θέσπιση συνεπώς αντιτίμου πρόσβασης στους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία έχει περισσότερο την έννοια μιας ανταποδοτικότητας για τα έξοδα συντήρησης, αποκατάστασης, φύλαξης και λειτουργίας των αρμοδίων υπηρεσιών εν γένει, παρά την καθ’ αυτό εμπορική εκμετάλλευση!
    Άλλο τα παράπλευρα οφέλη, δηλαδή η αύξηση του τουριστικού ρεύματος και τα εξ’ αυτού ωφελήματα. (διαμονή, εστίαση κλπ)
    2) Τα μνημεία είναι ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά!
    Συνεπώς δεν θεωρείται θεμιτή η εκμετάλλευσή τους για κανενός είδους προπαγάνδα, εμπορική σκοπιμότητα κλπ.
    ούτε καν εθνικιστικής χροιάς είτε από μεμονωμένα άτομα/φορείς είτε και από το επίσημο κράτος!
    Δεν νομίζω για παράδειγμα ότι αποτελεί έγκλημα ένα σχολείο να βγάζει μιά αναμνηστική φωτογραφία ξεδιπλώνοντας και μια σημαία της εθνικότητάς του (π.χ. εληνική όπως δεν θα μας ανησυχούσε ένα σχολείο της Αργεντινής να φωτογραφιζόταν με την εθνική του σημαία στην Ακρόπολη) γιατί αυτό έχει περισσότερο την έννοια «ετικέττας» των εικονιζομένων και οχι κάτι παραπάνω, πόσο μάλλον οικιοποίησης των μνημείων!
    Το να καρφώνεις όμως μιά σημαία σε έναν αρχαιολογικό χώρο όπως περίπου έκαναν οι Τουρκοι στα Ίμια όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι είναι άλλο πράγμα και αλλοι σκοποί υποκρύπτονται!
    3) Τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι δεν πρέπει κατά το δυνατόν να νοούνται σαν «μνήματα» και «νεκροταφεία» κατάλλημα μόνο για ιστορικά «μνημόσυνα»
    αλλ’ ει δυνατόν να αποτελούν και σήμερα ζωντανούς χώρους και να εντάσσονται στον σύγχρονο κοινωνικό και πολεοδομικό ιστό, μέχρι ακόμα και την αποκατάσταση της χρήσης τους (όπως στην περίπτωση αρκετών ιστορικών ναών π.χ. όπου αποκαθίστανται ΚΑΙ για να συνεχίσουν να αποτελούν θρησκευτικούς χώρους και όχι μόνον ιστορικά μνημεία)
    Αυτή η αντίληψη είναι κι η πιό δύσκολη και αμφιλεγόμενη στην εφαρμογή της όμως, διότι από την άλλη πρέπει να αποφεύγονται οι φθορές και πιθανές καταστροφές!
    Γι αυτό τον λόγο οι αρχαιολόγοι και οι υπηρεσίες συμπεριφέρεονται συχνά κατά την λογική «πονεί δόντρι … κόψει κεφάλι»!

    Αν έχουμε αυτά υπ’ όψιν σαν γενικές κατευθύνσεις καταλαβαίνουμε γιατί υπάρχει λόγος και αντίλογος σε όποιαν επιλογή …
    Γιατί π.χ. προτιμάς να καθαρίζεις τις τσίχλες από τα μάρμαρα του Ηρωδείου … αλλά διατηρώντας το ζωντανό χώρο πολιτισμού και σήμερα …
    γιατί για τους ίδιους λόγους δεν δίνεις την Ολυμπία για ανασύσταση αγώνων … συν αυτών της εμπορικής εκμετάλλευσης τους χώρου από πολυεθνικές κλπ.
    γιατί επιτρέπεις στην Επίδαυρό και την όποια σύγχρονη «εναλλακτική θετατρική οπτική και όχι μόνον την «μουσειακή»
    γιατί δεν θεωρείται θεμιτή η όποια προβολή ιδοτελών σκοπών δια μέσου των μνημείων
    αποκλειομένης μάλιστα ακόμα και της κρατικής εθνικιστικής!
    Εν ολίγοις τα αρχαιολογικά-ιστορικά μνημεία δεν προσφέρονται ουτε για εθνικιστική προπαγάνδα ούτε για κρατική εξωτερική πολιτική!
    Και αν κάποιοι το κάνουν (Τούρκοι, Φυρομιανοί κλπ.) αυτοί είναι λάθος και πρέπει να συμμορφωθούν και όχι να αντιγράψουμε εμείς αυτούς!
    Αν θέλουμε να «πουλάμ廨αληθινό υψηλότερο Ελληνικό πολιτισμό αντί να γινόμαστε απλώς τα ελληνόφωνα «μογγόλια» του οικοπέδου Ελλάς!

    Μου αρέσει!

  2. Τα μνημεια ειναι πολιτιστικη κληρονομια απο αυτους που τα δημιουργησαν πρωτα προς τους απογονους τους
    σαν ενας οδηγος και δευτερεοντος προς ολους εκεινους που μπορουν να τα κατανοησουν συμφωνοντας με
    το πνευμα των δημιουργων τους.
    Η φυσικη παρουσια στον χωρο δημιουργειας τους εχει μονο την εννοια της μη πολιτιστικης καπηλειας για αλλοτρια
    συμφεροντα(πχ. μαυρη αθηνα , μακεδονικο εθνος κλπ ΔΗΛΑΔΗ ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΩ ΟΤΙ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ
    η φυσικη οριοθετηση ορισμενων ιστορικων διαδρομων και κανονων.

    Μου αρέσει!

    1. παντος θεωρω μεγαλυτερη πολιτιστικη κληρονομια τους διαλογους του σωκρατη παρα εναν κουρο.
      η αποψη μου παντα.

      Μου αρέσει!

  3. Εκεινο που μισουν οι ξενοι…

    αλλα και οι εδω ..διορισμενοι τοποτηρητες τους πολιτικοι σας…

    ειναι ΑΚΡΙΒΩΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ….

    ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ…

    ΜΗΝ ΑΠΟΡΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΛΙ…Ειτε πολιτικος…ειτε ..αρχαιολογος..

    θα πρεπει πρωτα να αγαπας την Ελλαδα …για να ενδιαφερθεις…
    Εχουμε..τετοιους???

    Μου αρέσει!

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.